Nikotyna Alkohol Kokaina Peyotl Morfina Eter Appendix Niemyte Dusze

Dwa odrębne utwory Witkacego o charakterze publicystycznym łączy stanowisko autora: ?Oświadczam oficjalnie, że piszę poważnie i chcę wreszcie coś bezpośrednio pożytecznego zdziałać...?. W książce stanowiącej pierwszą część tomu (Nikotyna, alkohol, kokaina...) przedstawił Witkiewicz swój ? bardzo krytyczny ? stosunek do narkotyków i przeżycia związane z ich zażywaniem. W części drugiej (Niemyte dusze) pisarz proponuje społeczeństwu psychoanalizę jako narzędzie ocalenia przed nadciągającym kataklizmem. Uświadomiwszy rodakom polskie grzechy główne, chce ich od nich uwolnić, to znaczy ?umyć? ich dusze.