„Ach, te Czeszki!” autorstwa Mariusza Surosza to poruszający zbiór osiemnastu reportaży, które odsłaniają przed czytelnikami bogaty obraz życia kobiet w Czechach i Polsce na przestrzeni XX i początku XXI wieku. Wydana w 2022 roku przez Wydawnictwo Czarne, książka o twardej oprawie i objętości 336 stron stanowi ważne źródło wiedzy o historii, tożsamości i codziennych zmaganiach mieszkańców Europy Środkowej. Autor, znany z głębokiego rozumienia społecznych niuansów, kreśli obraz silnych, odważnych kobiet, które mimo trudności, stały się świadkami przemian politycznych i społecznych. Przez te osobiste historie ukazuje, jak czynniki historyczne – od międzywojnia, przez wojny, aż po Praską Wiosnę i aksamitną rewolucję – odciskały piętno na losach poszczególnych jednostek. Chociaż głównymi bohaterkami są kobiety, ich losy stanowią uniwersalne świadectwo o życiu pod presją totalitaryzmów i wojennych konfliktów, które kształtowały region. Książka odkrywa mechanizmy, które wpływały na kształt życia, od codziennych zmaganiami po polityczne narracje, i pokazuje, jak mieszkańcy Europy Środkowej radzili sobie z tymi wyzwaniami, nie tracąc nadziei na lepszy świat. To publikacja, która nie tylko informuje, ale także angażuje emocjonalnie, przypominając o roli kobiet w historii i ich niezwykłej sile przetrwania. „Ach, te Czeszki!” to lektura obowiązkowa dla każdego, kto pragnie zrozumieć skomplikowane losy tego regionu oraz docenić odwagę i wytrwałość ludzi, którzy nie poddali się przeciwnościom. Oferuje nie tylko wiedzę historyczną, lecz także głębokie emocje, które wywołują refleksję nad własnym miejscem w historii Europy Środkowej.